SAU MỖI THỜI KỲ VÀNG SON

April 5, 2013 By Alan Phan

 

Trong suốt lịch sử thế giới, cái tệ hại của mỗi thời kỳ vàng son là một kết cuộc thảm thương cho mọi người dân. Bong bóng bao giờ cũng vỡ. Nợ quá tải bao giờ cũng đáo hạn sớm hơn dự định. Người giàu thì phá sản vì lối kinh doanh đòn bẩy phiêu lưu không còn thích hợp, người trung lưu thì trắng tay vì giá trị tài sản biến mất, lây lắt bám víu vào một nền kinh tế khập khiễng. Các quan chức chính phủ thì luôn luôn bó tay vì không hiểu chữ sáng tạo hay tiết kiệm là gì?

Đọc lịch sử thế giới, tôi luôn say mê về những góc nhìn tiêu biểu cho thời vàng son của mỗi quốc gia. Từ đế chế La Mã, Hy Lạp ngày xưa đến Anh, Mỹ, Nhật thời cận đại, chúng mang nhiều nét đặc thù, những tựu trưng, vẫn có rất nhiều tương đồng. Xã hội và con người trong những thời kỳ huy hoàng này, nhất là giới cầm quyền thượng lưu, luôn luôn mang đậm những cá tính hồ hởi lạc quan, phô trương quyền lực và sự giàu có, đắm mình trong lễ hội và tiệc tùng, sống không lo âu đến ngày mai vì nghĩ rằng … những ngày hè nắng đẹp sẽ kéo dài bất tận. Người Mỹ có bài hát mô tả tình huống này, “Let the good times roll” mà người Pháp tán đồng nồng nhiệt ” Laisser les bon temps rouler.” Thời vàng son ơi, hãy tiếp tục trôi…

Nước Mỹ trong thập kỹ 1920s được biết đến bằng tên “The Roaring Twenties” (Những năm hoan lạc của 1920s). Thế chiến Thứ Nhất vừa chấm dứt và Mỹ hưởng lợi rất nhiều vì đã cho các nước thắng trận (Anh, Pháp) vay những khoản tiền rất lớn cho chiến tranh, cũng như đã cung cấp vũ khí cho cả hai bên với giá tốt. Nước Mỹ đang sửa soạn thay thế đế chế Anh trên khắp thế giới vì sức mạnh tài chính của mình. Những công nghệ mũi nhọn mới đem thế lực kinh tế và văn hóa Mỹ phủ khắp toàn cầu (xe hơi, phim ảnh, radio, kỹ nghệ hóa học, nhạc jazz…) trong khi châu Âu vẫn còn là đống tro hoang tàn vì chiến tranh và châu Á vẫn là các thuộc địa chậm tiến. Thị trường chứng khoán và địa ốc tăng trưởng đột biến, người dân Mỹ ngoài thu nhập cao còn hưởng những khoản lời này nên cảm thấy giàu có nhất thế giới, và tương lai chưa bao giờ có một hứa hẹn rực rỡ như vậy. Dân quê ào ạt đổ về thành phố tìm sự giàu có, “đô thị hóa” ở Mỹ thực sự bộc phát.

Cùng với nhân dân, chính phủ Mỹ nới rộng tín dụng, giữ lãi suất thật thấp và bắt đầu những công trình xây dựng hạ tầng khắp quốc gia. Xa lộ, đường sắt, xe điện ngầm, nhà máy điện nước, cảng biển… mọc lên như nấm sau cơn mưa dài. Giá cả mọi tài sản trở thành… bong bóng, xa rời thực tế. Nợ công ngày càng chồng chất và lạm phát bắt đầu quậy phá.

CÓ LẠM PHÁT HAY KHÔNG?

Nguyễn-Xuân Nghĩa

"Kinh Tế Cũng Là Chính Trị"

Từ Kỹ Thuật Thống Kê Đến Tiền Già....

 Bài này không viết về lạm phát tại Việt Nam nên nhà mạng của nhà nước Hà Nội khỏi mất công chặn phá. Xin cứ đọc thoải mái....

Hôm Thứ Sáu 15 vừa qua, Bộ Lao động Hoa Kỳ công bố thống kê về Chỉ số Giá tiêu dùng trong Tháng Hai: bất ngờ tăng 0,7%, cao hơn dự báo và cao nhất kể từ năm 2009 là khi kinh tế bị suy trầm. Nhưng nếu khỏi tính giá lương thực và năng lượng xăng dầu thì chỉ số CPI chỉ tăng 0,2%. Nhớ lại chuyện giá xăng còn quá cao, báo chí bèn kết luận rằng CPI lên 0,7%  vì xăng, chứ vật giá nói chung vẫn ổn định, trung bình tăng có 2,0% trong 12 tháng qua. Hoặc 2% một năm từ bốn năm qua. Độc giả tò mò có thể tìm đọc báo cáo này trên mạng www.bls.gov, nhưng nên thủ sẵn vài viên thuốc nhức đầu vì 35 trang khó nhá.

Báo chí tiêu thụ thống kê kinh tế cho thiên hạ đọc mà đôi khi không hiểu. Dù có hiểu thì làm sao giải thích tường tận trong bản tin có mấy trăm chữ? Vì vậy, Người Việt mới có cột mục này!

Rời thế giới trừu tượng của thống kê mà ra chợ, ta đều thấy vật giá đắt đỏ hơn. Người viết nghe nhiều chủ tiệm quen biết than phiền vì sao giá  tăng so với trước đây mà báo chí cứ tô hồng vậy? Hộp phấn mực toner cho cái máy in HP của mình thì quả đắt hơn chừng 15% so với năm ngoái. Nếu giá không tăng nhiều thì lượng lại giảm, một hình thức tăng giá kín đáo hơn.

Vì vậy, từ chuyện đời thường lên tới tháp ngà của kinh tế học, ta tự hỏi là vì sao vật giá gia tăng tại Hoa Kỳ mà thống kê vẫn khẳng định rằng chỉ số giá cả không tăng? Có gì trục trặc không? 

VIỆT NAM VÀ CHUYỆN NGƯỜI CHĂN KIẾN

Nguyễn Hùng

bbcvietnamese.com

chủ nhật, 31 tháng 3, 2013

Chuyện Người chăn kiến vẽ lên nhiều góc cạnh của xã hội VN

Nếu phải chọn một truyện thật ngắn mà lại khái quát thật sinh động một số góc của Việt Nam ngày nay, Người chăn kiến của nhà văn đoạt giải quốc tế Bùi Ngọc Tấn là ứng viên sáng giá. 

Bản thân nhà văn nói ông viết chuyện siêu ngắn này chỉ trong có một ngày để gửi đi dự thi Bấm hồi năm 1993 với hy vọng sẽ đoạt giải.

Nhưng rồi chuyện không những không được giải mà còn không xuất hiện trong mục đăng những tác phẩm dự thi.

Có thể câu chuyện gói gọn trong chưa đầy 1000 chữ đã vẽ lên bức tranh quá giống với nhiều nơi trong xã hội Việt Nam hiện đại.

'Người chăn kiến'

Bấm Người chăn kiến kể câu chuyện một giám đốc đã có tuổi bị tù oan và ở cùng phòng với một buồng trưởng khét tiếng. 

Ngay khi mới nhập trại, ông được vị 'đại ca' giao nhiệm vụ làm nữ thần Tự do, tức phải khỏa thân đứng trên bậc thang giáp với sân thượng của phòng giam, tay cầm một trong các món đồ tiếp tế của phạm nhân.

Ít lâu sau ông được giao nhiệm vụ chăn kiến mà mục đích cuối cùng là giữ kiến không ra khỏi các vòng tròn mà buồng trưởng đã vẽ.

"Thỉnh thoảng ông còn đặt cả ghế lên bàn làm việc. Và khoả thân trên ghế. Ðứng thẳng. Mắt hướng về phía xa. Tay giơ cao. Như kiểu thần Tự Do."

Trích chuyện ngắn Người chăn kiến

Có hôm ông bắt được một con kiến không phải nhóm của buồng trưởng giao và xin được chăn liền bị phạt bằng cách 'làm chim' để "B" trưởng ngắm bắn:

"Ông phải rơi từ sát mái nhà xuống. B trưởng không bằng lòng với cách rơi giả vờ, rơi có chuẩn bị, rơi chân xuống trước ấy.

"Phải rơi như thật. Như bị bắn rụng thật."

Thật may mắn, vị giám đốc vẫn lành lặn và được ra tù sau bốn tháng vì người ta phát hiện ra ông bị oan.

Ông lại được giao làm giám đốc của một xí nghiệp nhưng vẫn không thể quên được thói quen chăn kiến và "thỉnh thoảng ông còn đặt cả ghế lên bàn làm việc. Và khoả thân trên ghế. Ðứng thẳng. Mắt hướng về phía xa. Tay giơ cao. Như kiểu thần Tự Do."

VÌ MỘT NỀN DÂN CHỦ XÓA NỢ!

Phạm Chí Dũng

Gửi cho BBC từ Sài Gòn

Cập nhật: 10:38 GMT - thứ năm, 28 tháng 3, 2013

Không kém may mắn như Việt Nam về tỷ lệ nợ công 55% GDP (thống kê chính thức), nợ công của Miến Điện chỉ khoảng 12 tỷ USD.

Hoặc còn may mắn hơn Việt Nam, đất nước của Aung San Suu Kyi đang có diễm phúc hiếm có để được xóa nợ.

Thời gian đang trôi nhanh đến một sự kiện lịch sử của dân tộc Miến Điện trong vòng nửa thập kỷ qua. Từ đầu tháng 4/2013, đất nước này sẽ chính thức được hưởng bầu không khí tự do báo chí theo đúng nội hàm tươi sáng nhất của cụm từ này.

Lần đầu tiên từ 50 năm qua, báo chí tư nhân được phép xuất bản.

Tất cả khởi đầu từ một bước ngoặt mà có lẽ ngay cả những thành viên lạc quan nhất của phong trào dân chủ Miến Điện cũng khó hình dung ra.

Vào những ngày cuối cùng của năm 2012, nhiều nhà báo bản địa đã không thể tin nổi khi chính tổng thống Thein Sein - người xuất thân từ tầng lớp quân đội bị xem là độc đoán và để lại di sản đàn áp cho cái chết của hàng ngàn người dân - khẳng định sẽ không còn cấm đoán tự do báo chí.

Thein Sein - “Nhân vật châu Á” của năm 2012 như một ghi nhận trân trọng của tờ Straits Times của Singapore - rõ ràng đã mong muốn làm một điều gì khác hơn hẳn những tuyên bố sáo rỗng.

Mùa xuân phản biện

Tình hình biến chuyển như thể kịch bản mùa xuân Ả Rập đang tái hiện. Câu chuyện mấy năm trước ở Tunisia cũng lại hiện ra.

Mới chỉ ngày hôm trước, ban biên tập nhiều tờ báo ở đất nước Bắc Phi này còn nơm nớp lo lắng về những cú điện thoại đột ngột từ Bộ thông tin gọi đến, không ngoài ý đồ chấn chỉnh một số trang mục hoặc bài viết nào đó “có vấn đề”. Nhưng chỉ sang ngày hôm sau, như có một phép màu, toàn bộ đường dây điện thoại với chính quyền đều lặng câm. Những khuôn mặt hậm hực đe nẹt của giới quản lý báo chí cũng biến đâu mất.

"Miến Điện bắt đầu cảm nhận về hơi hướng nhân dân được bằng vai phải lứa với giới quan chức và các đại gia."

Còn giờ đây ở Miến Điện, người ta đang bắt đầu cảm nhận về hơi hướng nhân dân được bằng vai phải lứa với giới quan chức và các đại gia, bắt đầu có được tiếng nói phản biện đối với những chính sách và hoạt động không thích hợp của chính quyền.

Ko Ko Aung, phóng viên BBC tại Miến Điện, đã bộc bạch: “Thoạt tiên chúng tôi đều tỏ ra nghi ngờ, không chỉ riêng tôi mà cả các đồng nghiệp khác. Thế nhưng cho tới nay tôi chưa bị ai ngăn cản làm công việc của mình. Chúng tôi được tự do hành nghề cho dù chưa có giấy phép mở văn phòng”.

Mọi chuyện trở nên thông thoáng đến mức kinh ngạc. Thay cho thái độ và hành động theo dõi, dò xét, thậm chí sẵn sàng bắt bớ trước đây, các cơ quan phụ trách truyền thông và cảnh sát lại trở nên thân thiện một cách kỳ quặc. Giờ đây, các phóng viên quốc tế có thể tác nghiệp dễ dàng mà không hề bị gây khó dễ. Những vấn đề cốt lõi mà trước đây luôn bị bao phủ bởi con dấu “Tuyệt mật” cũng vì thế đang dần được công khai và minh bạch hóa.

Logic cải thiện không khí dân chủ ở Miến Điện trong thời gian qua hiển nhiên đang mở ra một lối đi đầy hứa hẹn cho năm 2013 và cả những năm tiếp theo. Tinh thần phản biện xã hội sẽ dâng cao, được hứa hẹn không những không làm mất an ninh chính trị, mà còn xúc tác cho sự đoàn kết muộn mằn giữa các đảng phái và nhân sự ở đất nước này - một sự thống nhất cực kỳ quý báu cho sự phát triển đích thực của quốc gia.

VIỆT NAM HẠ LÃI XUẤT -ĐỂ LÀM GÌ?

Vũ Hoàng & Nguyễn-Xuân Nghĩa, Ngày 130327

Diễn Đàn Kinh Tế RFA 

Kết quả việc cắt lãi suất của VN sẽ ra sao?  

 Hôm Thứ Hai 25, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam lại quyết định sẽ cắt hàng loạt lãi suất chủ chốt sau khi có tin là chỉ số giá tiêu dùng đã giảm trong Tháng Ba. Đây là lần thứ bảy mà lãi suất được hạ từ khoảng một năm nay để kích thích sản xuất kinh tế. Kết quả sẽ ra sao, Diễn đàn Kinh tế nêu câu hỏi với nhà tư vấn kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa của đài Á châu Tự do, qua cuộc trao đổi do Vũ Hoàng thực hiện sau đây.

Điều không bất ngờ   

Vũ Hoàng: Xin kính chào tái ngộ ông Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, kể từ cuối năm 2011, lãi suất tại Việt Nam đã được Ngân hàng Nhà nước liên tục điều chỉnh và lần này là lần thứ bảy mà cả lãi suất huy động lẫn lãi suất cho vay đều giảm để các doanh nghiệp dễ tiếp cận được vốn. Ông nghĩ sao về quyết định này nếu nhìn vào hoàn cảnh kinh tế của Việt Nam từ một năm nay?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Tôi thiển nghĩ rằng việc Ngân hàng Nhà nước tại Việt Nam có một Quyết định và hai Thông tư để đồng loạt hạ các loại lãi suất cơ bản từ ngày 26 là điều không bất ngờ. Tín hiệu về lãi suất được nhiều nơi đón bắt từ trước khi nhiều ngân hàng tự ý hạ lãi suất ký thác vào tuần trước và thị trường cổ phiếu tăng giá ngoạn mục từ hai tuần qua. Tức là nhiều người biết rằng Ngân hàng Nhà nước đã chuẩn bị tống ga và việc chỉ số giá tiêu dùng có giảm trong Tháng Ba chỉ khiến người ta yên tâm lao tới mà thôi. Nhưng nhìn vào hoàn cảnh kinh tế Việt Nam, chúng ta chẳng nên lạc quan như nhiều người trong nước đã lầm từ cả năm nay.

Những trở ngại trong việc cải cách tại Việt nam

http://asiasentinel.com/index.php?option=com_content&task=view&id=5274&Itemid=188

26/03/2013

Việt Khôi chuyển ngữ, CTV Phía Trước
Vũ Đức Khanh, Asia Sentinel

Mặc dù nhân dân đã đánh mất phần nhiều lòng tin vào chính phủ, dù cho chính quyền đã vi phạm quyền lợi của người dân, nhưng cải cách vẫn là một cái gì đó ở rất xa xôi tại Việt Nam. Con đường dẫn tới thay đổi đầy rẫy những trở ngại, và những gì đến sau cũng không kém phần thách thức. 

Khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam có thể cuối cùng đã biến chuyển nhưng thiệt hại thì vẫn còn đó, và những tác động của nó đã len lỏi vào cuộc sống của từng người dân Việt. Mặc dù cuộc khủng hoảng còn xa mới được xem là suy thoái, tuy nhiên, đối với những gia đình bị phá sản và chẳng biết tương lai của mình ra sao vì sự quản lý sai lầm của chính phủ thì cuộc khủng hoảng này thực sự là thê thảm.

Ngay cả các lãnh đạo của nước này cũng sẽ không thoát nạn, vì một số trong những thủ phạm phá hoại nền tài chính đã có những mối quan hệ chặt chẽ với các nhà lãnh đạo Đảng. Như để tăng cường sự nhận thức của công chúng về chính phủ của họ vốn bị xáo trộn giữa lúc nền kinh tế tiếp tục chao đảo và người dân dường như đang tìm kiếm một giải pháp từ các nhà lãnh đạo, thì chính những người trong đảng cũng đang vận động những đảng viên nhằm khai thác các điểm yếu của thủ tướng.

Tham nhũng và sự thiếu khả năng của chính phủ luôn luôn là một phần của nền chính trị Việt Nam, nhưng miễn là quốc gia này thịnh vượng như họ đã làm trong thập niên vừa qua thì liệu có gì để cho người dân phải than thở? Nhưng giờ đây, ảnh hưởng bấy lâu nay từ sự tham nhũng và yếu kém đã được cảm thấy rõ ở mỗi người dân Việt Nam thì niềm tin của công chúng dành cho chính phủ đã biến mất.

Nếu có chăng thời gian thuận lợi để thay đổi, thì bây giờ chắc chắn là thời khắc đó.

What is Political Efficacy? Hiệu quả Chính trị là gì?

What is Political Efficacy?	Hiệu quả Chính trị là gì?
WISE GEEK	WISE GEEK
Political efficacy is a term used primarily in political theory and discussion to refer to the amount of faith and impact citizens feel or believe they have upon their government. When it is low, it indicates the citizens of a country have little faith in their government and feel like their actions have little or no impact upon the actions of their political leaders. Higher levels of efficacy, however, tend to indicate that citizens believe their government is doing what is best for them and that the actions they take on a common basis can have a positive impact on the government. This type of information is often determined through polling and surveys, and used by politicians and news broadcasters to understand the political climate of a country or region.	Hiệu quả chính trị là một thuật ngữ được sử dụng chủ yếu trong lý thuyết và thảo luận chính trị để đề cập đến mức độ lòng tin và tác động đối với chính phủ mà các công dân cảm thấy hoặc tin là họ có. Hiệu quả chính trị thấp cho thấy công dân của một quốc gia có ít lòng tin đối với chính phủ của họ và cảm thấy dường như hành động của họ có ảnh hưởng rất ít hoặc không có ảnh hưởng nào đối với hành động của các nhà lãnh đạo chính trị của họ.  Trái lại, mức độ hiệu quả cao thường cho thấy công dân tin rằng chính phủ của họ đang làm những gì tốt nhất cho họ và những hành động mà họ cùng chung tay thực hiện có thể có một tác động tích cực đối với chính phủ. Loại thông tin này thường được xác định thông qua thăm dò ý kiến và điều tra, và được sử dụng bởi các chính trị gia và các phương tiện truyền thông, báo chí để hiểu được tình hình chính trị của một quốc gia hoặc khu vực.
When studying this concept, political scientists tend to divide it into two forms: internal and external. Internal efficacy deals with how a person feels that his or her skills, knowledge, and abilities can have an effect on the political system. This type of efficacy often indicates the likelihood of a person to vote or become politically active, as he or she feels what he or she has to offer can really make an impact on the political system. While there is some debate regarding the potential causality between political efficacy and voter turnout, there does seem to be a strong correlation between those with higher internal efficacy and the likelihood for them to vote.	Khi nghiên cứu khái niệm này, các nhà khoa học chính trị có xu hướng phân chia hiệu quả chính trị thành hai hình thức: nội tại và ngoại tại. Hiệu quả nội tại liên quan tới việc người dân cảm thấy kỹ năng, kiến ​​thức và năng lực của mình có thể có ảnh hưởng như thế nào đến hệ thống chính trị. Loại hiệu quả này thường cho thấy khả năng một người dân đi bỏ phiếu hoặc trở nên tích cực về mặt chính trị, khi họ cảm thấy những gì họ có thể cống hiến thực sự có thể có tác động đối với hệ thống chính trị. Trong khi còn có một số tranh luận về mối quan hệ nhân quả tiềm năng giữa hiệu quả chính trị và số cử tri đi bầu, thì dường như đã có một sự tương quan mạnh mẽ giữa những người có hiệu quả chính trị nội tại cao với khả năng họ tham gia bỏ phiếu.
External efficacy has to do with how a person feels his or her government responds to his or her needs and how well the political system and government reflect his or her needs and concerns. This type can have a great deal to do with trust and to what degree a person feels his or her government cares about him or her and the needs of others like him or her. Low external efficacy can often indicate apathy toward politics or government, and citizens with a sense that the government does not represent them.	Hiệu quả ngoại tại liên quan tới việc người dân cảm thấy chính phủ đáp ứng các nhu cầu của họ như thế nào và hệ thống chính trị và chính phủ phản ánh các nhu cầu và mối quan tâm của họ tốt đến mức nào. Loại hiệu quả này có thể có liên quan nhiều đến lòng tin và mức độ người dân cảm thấy chính phủ quan tâm đến họ hay nhu cầu của họ và của những người như họ. Hiệu quả ngoại tại thấp thường có thể cho thấy sự thờ ơ đối với các chính trị hoặc chính phủ, và công dân có cảm giác rằng chính phủ không đại diện cho họ.
Both forms can be used as indicators of potential voter turnout, as well as prevailing attitudes toward the government and the popularity of anti-establishment movements. Those with lower political efficacy tend to be more likely to support reform candidates, though they may not actually vote as they feel that their actions do not actually affect the political process. Higher efficacy tends to indicate those who will likely vote because they believe they have an effect on the government, and may support the incumbent since they likely feel the government is already effectively representing them.	Cả hai hình thức này có thể được sử dụng như các chỉ số tiềm năng cử tri đi bầu, cũng như thái độ hiện hành đối với chính phủ và độ phổ biến của các phong trào chống bảo thủ/phản chính thống. Những người có hiệu quả chính trị thấp thường có xu hướng ủng hộ các ứng viên cải cách, mặc dù họ có thể không thực sự bỏ phiếu bởi vì họ cảm thấy rằng hành động của họ không thực sự ảnh hưởng đến tiến trình chính trị. Hiệu quả chính trị cao thường thấy ở những người có khả năng sẽ đi bỏ phiếu vì họ tin rằng họ có ảnh hưởng đến chính phủ, và có thể hỗ trợ người đương nhiệm bởi vì họ cảm thấy chính phủ đã đại diện cho họ một cách có hiệu quả.
http://www.wisegeek.org/what-is-political-efficacy.htm